CHP Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Değişiklik Yapılması hakkında kanun teklifi verdi

Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu’nun  bazı CHP Milletvekilleri ile birlikte verdiği kanun teklifi ve gerekçesi şöyle:

“Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim ve gerekçesi ektedir.

Gereğini saygılarımızla arz ederiz.

Rıza TÜRMEN            Veli AĞBABA                         Dr. Sezgin TANRIKULU
İzmir Milletvekili          Malatya Milletvekili                  İstanbul Milletvekili

Engin ALTAY             Melda ONUR                           Gürsel TEKİN
Sinop Milletvekili        İstanbul Milletvekili                   İstanbul Milletvekili

Özgür ÖZEL             Şafak PAVEY                          Ali ÖZGÜNDÜZ
Manisa Milletvekili     İstanbul Milletvekili                   İstanbul Milletvekili

Haydar AKAR           Mustafa MOROĞLU                 Sedef KÜÇÜK
Kocaeli Milletvekili     İzmir Milletvekili                       İstanbul Milletvekili

Selahattin KARAAHMETOĞLU                   Ayşe Eser DANIŞOĞLU
Giresun Milletvekili                                     İstanbul Milletvekili

Gerekçe
Anayasamızın 60. Maddesinde “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar.” hükümleri yer almasına rağmen  ev hizmetlerinde süreksiz çalışanlar, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince sigortalı sayılmamaktadır.

Sigortalı sayılmayan ve çoğunluğu kadın olan yurttaşlarımız da güçlerinin azaldığı yaşlılık dönemlerini çok zor geçirdikleri gibi işlerine giderken veya işleri sırasında geçirdikleri kazalarda hayatlarını kaybettiklerinde geride bıraktıkları eşleri ve çocukları da dul-yetim aylığı alamamaktadır. Yasa gereği (bir ay gibi) sürekli çalışıp sigortalı olsalarbu defa da tazminat hakları olmamaktadır. Gerek eski 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve gerekse yeni 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, ev hizmetlerinde süreksiz çalışanları sigortalı saymamaktadır. Kanun’un 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereğince, “…Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç),” sigortalı sayılmamaktadırlar.Süreklilik kavramının ne olduğu da 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtmiştir ki, “Nitelikleri bakımından en çok otuz iş günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir”.

Gündelikçi  veya temizlikçi kadınlar olsun ister aynı evde sürekli çalışan olsun hiçbir ev hizmetlisi hakkında İş Kanunu hükümleri uygulanmamaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4 üncü maddesine göre ev hizmetlerinde çalışanlara İş Kanunu uygulanmamaktadır.Yani, ev hizmetlerinde çalışanlara,Kıdem tazminatı,İhbar tazminatı,Yıllık izin ücreti,Fazla mesai gibi haklar verilmez.

Ülkemizde yaklaşık 1,3 milyon ev hizmetlisi istihdamındaki kayıt dışılığı önlemek için, Avrupa’daki “banka kuponu formülü” hem çalışanı hem de işverenlerini kayıt altına almaya çözüm olabilecektir. Sistem,“Günlüğü 10 lira olan prim kuponlarını bankadan satın alan işverenlerin evlerinde gündelik çalışan kişiye gün sonunda hem ücretini hem de kuponunu vermesi;ev hizmetlisi çalışanın da o kuponları toplayıp SGK’ya götürüp, hizmetlerine ekletmesi” şeklinde işlemektedir.

Bu uygulamanın emsallerinin Avrupa’da olması ve sistemin sigortasız çalışan vatandaşların gelecek kaygılarına çözüm olması iyi bir örnektir. Önerilen kanun teklifinde gündelik ve süreksiz çalışan vatandaşlarımızın işverenleri asgari ücretin günlük tutarının (34,05 Türk Lirası)%30’u (10,22 Türk Lirası) Sosyal Güvenlik ve % 5’i (1,72 Türk Lirası) oranında kıdem tazminatı primi öderler. Bu primlerin ödeme metodu ise Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından uygulanacak Sosyal Güvenlik fişleri/kuponları ile sağlanacaktır.

Madde Gerekçeleri
Madde 1- Ev hizmetlerinde gündelik olarak süreksiz çalışanların sigortalı sayılmasını engelleyen hükmün kanun metninden çıkarılması amaçlanmaktadır.

Madde 2- Ev hizmetlerinde sürekli veya süreksiz çalışanlar için işverenlerin asgari ücretin günlük tutarının yüzde 30’u oranında Sosyal Güvenlik ve yüzde 5’i oranında kıdem tazminatı primi ödemesini öngören düzenleme kanuna eklenmekte ve buna ilişkin yönetmeliğin SGK tarafından çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda ev hizmetlisi adına ödenen kıdem tazminatı primi ev hizmetlisinin emekliliği veya ödenen primlerin emekliliğine yetmemesi halinde 60 yaşında kendisine veya ölümü halinde mirasçılarına ödenecektir”

Madde 3- Yürürlük maddesidir.

Madde 4-Yürütme maddesidir.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
Madde 1-31/5/2006 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 6. maddesinin birinci fırkasının (c) bendi kanun metninden çıkarılmıştır.

Madde 2-31/5/2006 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 81. maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Ev hizmetlerinde sürekli veya süreksiz çalışanlar için işverenleri tarafından asgari ücretin günlük tutarının yüzde 30’u oranında Sosyal Güvenlik ve yüzde 5’i oranında Kıdem Tazminatı primi ödenir. Primlerin ödenmesi bankalar aracılığıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından satılacak Sosyal Güvenlik Günlük Prim Fişleri ile sağlanır. Sosyal Güvenlik Günlük Prim Fişlerinin şekli ve içeriği, verilme usulü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.Bu fıkra kapsamında ev hizmetlisi adına ödenen kıdem tazminatı primi ev hizmetlisinin emekliliği veya ödenen primlerin emekliliğine yetmemesi halinde 60 yaşında kendisine veya ölümü halinde mirasçılarına ödenir.”

Madde 3- Bu Kanun Resmi Gazete ’de yayımlanma tarihini takip eden yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.

Madde 4-Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.”

    Çarşamba, 13 Kasım 2013 17:59

Bağlantılı Konular