Umut Oran: "Halkın sofrasındaki pahalanma TÜİK enflasyonunu üçe katlıyor"

CHP Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran, açıklanan TÜFE verileri üzerinden yaptığı inceleme sonucunda TÜİK’in ekim sonu itibriyle yıllık enflasyonu yüzde 7,71 olarak açımladığını, oysa halkın tükettiği 35 tekdl gıda ürünü esas alındığında artışın yüzde 20,5′e kadar tırmandığını bildirdi. “Halkın sofrasındaki pahalanma TÜİK enflasyonunu üçe katlıyor. Halkın enflasyonu aldı başını gitti” diyen Umut Oran’ın yaptığı açıklama şöyle:

Halkın enflasyonu aldı başını gitti
Ekim sonu itibariyle TÜFE bazında yıllık enflasyon yüzde 7.71 olarak açıklayan TÜİK, 130 gıda ürünündeki ortalama artışı da yüzde 11.13 olarak bildirdi.
Oysa gofret, kraker, kek, baklava, tahıl gevreği, badem içi, cips, kakao, çikolata gibi fantezi ürünler dışarda tutulup, halkın tükettiği 35 temel gıda ürünü baz alınırsa bunlardaki ortalama artış yüzde 20.5’e ulaşıyor.
Buna göre halkın sofrasındaki maddelerin yıllık ortalama fiyat artışı, resmi gıda enflasyonu olarak açıklanan oranın iki katından yüksek ve genel enflasyon oranının ise yaklaşık üç katı düzeyinde bulunuyor.
Son bir yılda gıda grubunda en çok pahalanan ürünlerin başında ise sebzeler geldi; bazı ürünlerdeki yıllık fiyat artışı yüzde 100’e yaklaştı.
TÜİK veri tabanında yer alan “TÜFE madde sepeti ve ortalama fiyatları”na göre bir yılda sivri biber yüzde 91.2, patates yüzde 66.4, salatalık yüzde 62.8, patlıcan yüzde 52.4, domates yüzde 48.5, kuru fasulye yüzde 25.4, balık yüzde 24.5, ekmek yüzde 14, tuz yüzde 12.6 zamlandı.
Son bir yılda sağlık hizmetlerinde ise rekor fiyat artışları yaşandı. Ekim 2012-Ekim 2013 döneminde laboratuvara tahlil ücreti yüzde 219, ultrason ücreti yüzde 140, diş dolgu ücreti yüzde 132, röntgen ücreti yüzde 130, hastane yatak ücreti yüzde 118, MR ücreti yüzde 111.5, diş çekme ücreti yüzde 109, normal doğum ücreti yüzde 96, sezaryen doğum ücreti yüzde 33 zamlandı. Bu dönemde ortalama ameliyat ücreti yüzde 27.6, ortalama ilaç fiyatları da yüzde 25 dolayında artış gösterdi. Sağlık grubunda ortalama yıllık artış yüzde 65…
TÜFE’de yüzde 17.99’la gıdadan sonra en büyük ağırlığa sahip olan ulaştırma gurubunda ise en yüksek artış yüzde 143.5’le şoför eğitim kurs ücretinde…
AKP, enflasyon hedefinde bu yıl da ıskalıyor. Başlangıçta yüzde 5.3 olarak öngörülen hedef anlamını yitirirken, geçen ay yayınlanan OVP’de yapılan revizyonla yüzde 6.8 olarak belirlenen yeni hedefin de tutması adeta imkansız gözüküyor. Yıllık yüzde 6.8’lik revize hedefin tutabilmesi için son iki aydaki enflasyonun eksi çıkması gerekiyor.

AKP hükümetinin yüzde 3-4’lük zamlara mahkum ettiği işçi, memur, emekli kesimin ücret, maaş ve aylıkları reel olarak aşınmaya, erimeye devam ederken, başta gıdadaki olmak üzere “halkın enflasyonu” ise aldı başını gidiyor.

Mutfakta yangın var
Hane halkı tüketim harcamalarındaki payıyla orantılı olarak Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) gıdanın ağırlığı, yüzde 24.09 düzeyinde bulunuyor. Ekim sonu itibariyle son bir yılda TÜFE bazında genel enflasyon yüzde 7.71, Endekste yer alan 130 gıda ürünündeki ortalama artış ise yüzde 11.13 olarak açıklandı.

Oysa gofret, kraker, kek, baklava, tahıl gevreği, badem içi, cips, kakao, çikolata gibi fantezi ürünler dışarda tutulup, halkın en fazla tükettiği 35 temel gıda ürünü baz alındığında bunlardaki ortalama artışın yüzde 20.5’e ulaştığı görülüyor.

TÜİK veri tabanında yer alan “TÜFE madde sepeti ve ortalama fiyatları”na göre Ekim 2012-Ekim 2013 döneminde gıda grubunda en çok pahalanan ürünlerin başında ise sebzeler geldi, bazı ürünlerdeki yıllık fiyat artışı yüzde 100’e yaklaştı.

Son bir yılda sivri biber yüzde 91.2, patates yüzde 66.4, salatalık yüzde 62.8, patlıcan yüzde 52.4, domates yüzde 48.5, portakal yüzde 43.4, ıspanak yüzde 35.1, kuru fasulye yüzde 25.4, balık yüzde 24.5,  pırasa yüzde 19.8, üzüm yüzde 16.9, beyaz lahana yüzde 16.9, maydanoz yüzde 16.5, ekmek yüzde 14, kuru soğan yüzde 13.4, beyaz peynir yüzde 13.3, tuz yüzde 12.6,havuç yüzde 12.5, bulgur yüzde 11.4, mercimek yüzde 11.1, buğday unu yüzde 10.5, su yüzde 10.4 zamlandı.

Pirinç, salça, yoğurt, dana eti, süt, zeytin, kesme şeker, yumurta, çayda yüzde 3.1’le yüzde 9.4 arasında değişen oranlarda yıllık fiyat artışları yaşanırken, Ayçiçek yağındaki yüzde 3, tavuk etindeki yüzde 12.5, limondaki yüzde 12.7’lik ucuzlama enflasyonu aşağı çekti.

Baz aldığımız söz konusu 35 temel gıda maddesinde son bir yıldaki ortalama fiyat artışı yüzde 20.5 olarak gerçekleşti.

Halkın enflasyonu, genel oranı üçe katlıyor
Buna göre halkın sofrasındaki maddelerin yıllık ortalama fiyat artışı, resmi gıda enflasyonu olarak açıklanan oranın iki katından yüksek ve genel enflasyon oranının ise yaklaşık üç katı düzeyinde bulunuyor.

Enflasyon sepetinde halkın en çok tükettiği başta gıda olmak üzere çeşitli mal ve hizmetlerin fiyatlarında genel enflasyon oranının oldukça üzerinde artışlar yaşanırken, sepette yer alan tüketimi sınırlı ya da halkın çoğunluğunun tüketmediği bazı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki düşük artış ve gerilemeler ise genel oranı aşağı çekiyor. Bu durumda devletin resmi enflasyonu ile halkın enflasyonu arasında uçurum ortaya çıkıyor. Bu nedenle TÜİK’in her ay ortalama endeks bazındaki değişimi alarak açıkladığı enflasyon, halk tarafından inandırıcı bulunmuyor. Halk,  kendi tüketim sepetindeki mal ve hizmetlerin maliyetinde yaşanan artışın kendi bütçesi üzerindeki tırpan etkisini bizatihi yaşayarak hissediyor.

Sağlık hizmetleri el yakıyor
Son bir yılda en hızlı fiyat artışları ise sağlık hizmetlerinde yaşandı. TÜİK veri tabanında yer alan TÜFE madde sepeti ve ortalama fiyatlarına göre Ekim 2012-Ekim 2013 döneminde laboratuvara tahlil ücreti yüzde 219, ultrason ücreti yüzde 140, diş dolgu ücreti yüzde 132, röntgen ücreti yüzde 130, hastane yatak ücreti yüzde 118, MR ücreti yüzde 111.5, diş çekme ücreti yüzde 109, normal doğum ücreti yüzde 96, sezaryen doğum ücreti yüzde 33 zamlandı. Bu dönemde ortalama ameliyat ücreti yüzde 27.6, ortalama ilaç fiyatları da yüzde 25 dolayında artış gösterdi.

Yıllık artış vatandaşı doğrudan ilgilendirmeyen ilk yardım aletlerinde yüzde 9.7, tansiyon aletinde yüzde 3.8, derecede ise yüzde 2.4 oldu. Kontakt lens ücretleri bir yılda sadece yüzde 2.1 zamlanırken, TÜİK’e göre numaralı gözlük cam ve çerçevesi yüzde 1.8, uzman doktor muayene ücreti ise yüzde 60 ucuzladı. Sağlıkla ilgili bu 17 mal ve hizmette ortalama yıllık fiyat artışı yüzde 64.6 olarak gerçekleşti.

Ancak sağlık grubunun TÜFE’deki ağırlığı sadece yüzde 2.22 düzeyinde bulunuyor.  Endeksteki ağırlığının düşük tutulması nedeniyle bu grupta son bir yıldaki rekor artış, genel enflasyon oranına çok küçük oranda yansıyor.

Ulaştırma, Haberleşme ve Konutta durum
TÜFE’de yüzde 17.99’la gıdadan sonra en büyük ağırlığa ise ulaştırma gurubu sahip bulunuyor. Endekste bu gruptan 31 mal ve hizmete yer veriliyor. Bu grupta en yüksek artışın yüzde 143.5’le şoför eğitim kurs ücretinde olduğu görülüyor. Son bir yılda, taksi ve servis ücretleri yüzde 10 arttı, uçak bileti yüzde 8.5 zam gördü, belediye otobüsü  bilet fiyatlarındaki artış ise yüzde 6.5’te kaldı.

Endekste yüzde 4.64’lük ağırlığa sahip olan haberleşme grubunda ise internet, telefon görüşme fiyat artışlarının yüksekliği dikkati çekiyor. Son bir yılda internet ücreti 38 TL’den 58 TL’ye çıkarak yüzde 55 artarken, sabit telefon görüşme ücretlerinde yüzde 27 artış yaşandı. Ortalama cep telefonu faturası ise son bir yılda yüzde 11 arttı.

TÜFE’deki ağırlığı yüzde 16.68 olan konut harcamalarındaki artışın ana kaynağı ise kiralar. TÜİK ortalama kirayı 2012 Ekim’inde 535 TL olarak baz alırken, bu tutarın Ekim 2013’te 571 TL olduğunu baz alıyor. Buna göre kirada yıllık artış yüzde 7. Bu grupta en hızlı artış yüzde 10’la su faturasında. Yıllık artış elektrik faturasında yüzde 0.4’te, doğal gazda ise yüzde 1.3’te kalmış bulunuyor. Yıllık enflasyon yüzde 8’e yaklaşırken elektrik ve doğal gazdaki bu oranlar, yeni zamların habercisi niteliğinde…

AKP yine ıskaladı:
Revize hedefin bile tutması  zor
AKP Hükümeti 2013 yılı için TÜFE bazında enflasyonu başlangıçta yüzde 5.3 olarak öngörmüştü. Ancak yılın ilk dokuz ayındaki gelişmelerle bu hedefin tutmasının imkansız olduğu anlaşıldı. Enflasyon hedefi, geçen ay yayımlanan Orta Vadeli Program’da (OVP) yüzde 6.8’e revize edildi. Yılın ilk on ayında yüzde 6.9, Ekim sonu itibariyle de de yüzde 7.71 olan enflasyon oranı dikkate alındığında revize hedefin de tutması çok zor. Geçen yılın son iki ayında aylık TÜFE artışları aynı oranda olmak üzere yüzde 0.38 düzeyinde gerçekleşmişti. Başka deyişle iki aylık toplam enflasyon yüzde 0.76 olmuştu. Yıllık yüzde 6.8’lik revize hedefin tutabilmesi için bu yılın son iki ayındaki enflasyonun ise eksi çıkması gerekiyor.

    Cumartesi, 09 Kasım 2013 18:27

Bağlantılı Konular