"Gerçek işsizlik yüzde 15,7"

Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran, “AKP’nin uyguladığı sıcak paraya dayalı; istihdam yaratmayan, cari açık ve borç üreten sözde “hızlı” büyüme modeli, yıllardır işsizlik sorununu çözmek bir yana yarayı adeta kangrene çevirdi.

AKP işsizlik karşısında başarılı olamadı çünkü gerçek gündemi ekonomi, önceliği işsizlik olmadı. Sonuç olarak AKP işsizlikle mücadele edemedi, halkı işsizliğe mahkum etti. Bugün gerçek işsizlik yüzde 15,7’ye ulaşmış durumda” dedi.

Umut Oran’ın, TÜİK’in açıkladığı son veriler üzerinden yaptığı basın açıklaması şöyle:

TÜİK’in Bayram tatili öncesi açıkladığı verilere göre Temmuz döneminde Türkiye’deki işsiz sayısı geçen yıla göre 363 bin kişi artarak 2 milyon 686 bin kişiye, işsizlik oranı yüzde 9.3’e çıktı. İşsiz sayısı ve işsizlik oranı kamuoyuna açıklananın çok üzerinde… Ancak bu, buzdağının sadece görünen kısmı… İşsiz sayısını anketle belirleyen TÜİK, anketin referans haftasında resmi iş bulma kanallarını kullanmamış olanları işsiz saymıyor. Oysa, iş başı yapmaya hazır olduğu halde umudunu yitirdiği için Anket döneminde iş aramayan işsizlerin sayısı Temmuz itibariyle 2 milyon 169 bin kişi ile resmi işsiz sayısına yaklaştı… Bu yılgın umutsuzları da eklediğimizde işsizler ordusu 4 milyon 855 bin kişiye, işsizlik oranı da yüzde 15.7’ye ulaşıyor. Üstelik bu sayıya;
ü  iş bulma umudu olmadığı için çiftçi ya da esnaf olan ailesine yardım eden, sosyal güvenlik şemsiyesinde yer almayan 3 milyon 556 bin “ücretsiz ev işçisi”

ü  iş arayanlar kategorisinde yer almasına rağmen “zamana bağlı eksik istihdamda” sayılan 640 bin ve

ü  “yetersiz istihdam”da sayılan 494 bin kişi dahil değil.

Standart istihdam esaslarıyla ilgisi olmayan bu kişiler “istihdamda” sayılarak işsizlik olduğundan az gösteriliyor, işgücü göstergeleri makyajlanıyor. Gerçekte 5 milyona yaklaşan işsizler ordusu, Avrupa’da Danimarka, Finlandiya, Slovakya ve Norveç’in nüfus sayılarına yaklaşıyor, İrlanda’nın nüfusunu aşıyor, Letonya ve Slovenya nüfuslarını ikiye katlıyor. 15-24 yaş grubundaki genç işsizlerin oranı yüzde 18’i buluyor… Anket döneminde iş arama kanallarından herhangi birini kullanmayanlar da dikkate alındığında yaklaşık her beş gençten ikisi işsiz… Yine umudunu yitirdiği için iş aramayanlar dışındaki “resmi” işsizlerin 583 binini üniversite mezunları oluşturuyor. Resmi sayı bile baz alınsa yaklaşık her 5 işsizden 1’i üniversite diplomalı. Türkiye nüfusunun 27 milyona yakını işgücüne dahil değil. Bunların da 11.4 milyon kişi ile en büyük bölümünü ev kadınları oluşturuyor. Bu tabloyu aşmak içinse yapılması gerekenler şunlar:
ü  Planlı ekonomi: Geç nüfusa sahibiz ama nitelikli iş gücü eksikliğinde 4. sıradayız. Nitelikli işgücü eksikliğinin en hızlı arttığı ilk 10 ülkeden birisiyiz ve yıllık artış hızımız itibariyle ise maalesef 2. sıradayız

ü  Planlı mesleki eğitim: Demek ki her ile içi boş, akademik olarak yetersiz standart fakülteler açmakla bu iş olmuyor. Ekonomik konjonktür ve taleplere göre işgücünü planlı bir şekilde mesleki eğitime hazırlamamız gerekiyor

ü  SMART program: Genç istihdam ve kadınların istihdama katılımlarını teşvik edecek yeni bir ulusal işsizlikle mücadele programı hazırlanmalı. 2023’te işsizliği %6’ya çekmek mümkün, akıllı (SMART-(s/spesifik/m/ölçülebilir/a/ulaşılabilir/r/gerçekçi/t/zamanı belli) bir program uygulanmalı.AKP bir ara bunu denedi ama üstünde durmadı

ü  Kayıtdışıyla mücadele: Asgari ücret üzerindeki vergileri düşürmek ve kayıtdışını kayıt altına almak

AKP’nin on yılı aşan iktidarı döneminde uyguladığı sıcak paraya dayalı; istihdam yaratmayan, cari açık ve borç üreten sözde “hızlı” büyüme modeli işsizlik sorununu çözmeye yetmediği gibi yarayı adeta kangrene çevirdi. Gerçek işsiz sayısı ve işsizlik oranı kamuoyuna açıklananın çok üzerinde bulunuyor.

TÜİK’in Bayram tatili öncesi açıkladığı verilere göre Temmuz döneminde Türkiye’deki işsiz sayısı geçen yıla göre 363 bin kişi artarak 2 milyon 686 bin kişiye, işsizlik oranı yüzde 9.3’e çıktı. Geçen yıl ekonomideki yavaşlama paralelinde yükselen işsizliğin yıllık bazda çift haneli çıkması büyük olasılık…

Geniş tanımlı işsiz sayısı 5 milyona yakın

Ancak bu işsiz sayısı ve işsizlik oranı buzdağının sadece görünen kısmı… İş aramayan umutsuzların da dahil edildiği gerçek işsiz sayısı ve oranı, resmi veriyi neredeyse ikiye katlıyor.

İşsiz sayısını anketle belirleyen TÜİK, anketin referans haftasında resmi iş bulma kanallarını kullanmamış olanları işsiz kategorisine almıyor, yani işsiz sayısına dahil etmiyor. Dolayısıyla açıklanan sayı, sadece iş arama kanallarını kullanmış olan işsizleri gösteriyor.

Oysa, işsiz olduğu halde arama kanallarından birini kullanmamış olan ya da iş aramaktan yorulup umudunu yitirdiği için iş aramayan, ancak iş verilse hemen çalışmaya hazır durumdaki işsizlerin sayısı Temmuz itibariyle geçen yılın aynı dönemine göre 269 bin kişilik artışla 2 milyon 169 bin kişiye yükseldi. Bu kişilerle birlikte geniş tanımlı işsiz sayısı net 632 bin kişi artarak 4 milyon 855 bin kişiye ulaşıyor. Umutsuzlar da iş gücüne ve işsiz sayısına dahil edilerek yapılan hesaplama, geniş tanımlı işsizlik oranının geçen yılın aynı dönemine göre 1.5 puan yükselerek yüzde 15.7 olduğunu gösteriyor.

4 milyona yakın ücretsiz aile işçisi (!)

Ancak bu işsizlik tanımı bile Türkiye’deki işsizlik olgusunu tam yansıtmıyor. Gerçekte işsiz ve iş bulma umudu olmadığı için çiftçi ya da esnaf olan ailesine yardım eden, sosyal güvenlik şemsiyesinde yer almayan 3 milyon 556 bin “ücretsiz aile işçisi” bulunuyor. Bu kişilerin istihdamda sayılması, işgücü göstergelerinde fiktif bir iyileşme sağlıyor.

İş arayanlar kategorisinde yer almasına rağmen “zamana bağlı eksik istihdamda” sayılan 640 bin ve “yetersiz istihdam”da sayılan 494 bin kişi de dikkate alındığında buzdağının gövdesinin çok büyük olduğu anlaşılıyor.

Çalışma şekillerinin standart istihdam esaslarıyla ilgisi bulunmayan bu kişiler “istihdamda” sayılarak işsizlik olduğundan az gösteriliyor, işgücü göstergeleri makyajlanıyor.

Birçok ülkenin nüfusundan fazla…

Gerçekte 5 milyona yaklaşan işsizler ordusu, Avrupa’daki birçok ülkenin nüfusuna denk bir kitleyi oluşturuyor. Türkiye’de umudunu yitirdiği iş aramayanlar da dahil 4 milyon 630 bine ulaşan işsiz sayısı, Danimarka, Finlandiya, Slovakya ve Norveç’in nüfus sayılarına yaklaşıyor, İrlanda’nın nüfusunu aşıyor, Letonya ve Slovenya nüfuslarını ikiye katlıyor. Türkiye’nin işsiz sayısı dünyada Gürcistan, Yeni Zelanda, Hırvatistan, Kongo, Lübnan, Kuveyt, Moldova, Uruguay, Ermenistan, Arnavutluk gibi ülkelerin nüfuslarını fazlasıyla aşıyor, Moğolistan’ın nüfusunun iki katı düzeyinde bulunuyor.

75 milyon içinde toplam çalışan sayısı şişirmeyle 26 milyon…

TÜİK’e göre Türkiye’de Temmuz itibariyle 74.5 milyona ulaşan kurumsal olmayan nüfusun 55.6 milyonunu 15 yaş üstü çalışma çağındaki nüfus oluşturuyor. Bu sayının ise ücretsiz aile işçileri, zamana bağlı eksik istihdam ve yetersiz istihdamdakiler de dahil olmak üzere 26.1 milyonu istihdamda gözüküyor.  Bunların da 6.5 milyonu tarım ve 12.7 milyonu hizmetler olmak üzere büyük bölümü iki sektörde… Sanayi istihdamı 5 milyonu bulmazken, inşaat sektörü de 1.8 milyon kişi istihdam ediyor. Türkiye genelinde iş gücüne katılma oranı yüzde 51 dolayında ve adeta yıllardır yerinde sayıyor.

TÜİK’in kırpa kırpa kuşa çevirdiği işsiz sayısı 2.7 milyon, aynı yöntemle düşürdüğü işsizlik oranı da yüzde 9.3 olurken;  bu yöntemle tarım dışı işsizlik oranı da yüzde 11.8 olarak açıklandı. Bu yöntemle kentsel yerlerde işsizlik oranı yüzde 11.4 çıkarken, kırsal yerlerde ise oran, “ücretsiz aile işçiliği” tanımı ile gizleme sayesinde yüzde 5.6’e düşüyor.

Anahtar Kelimeler
    Cumartesi, 19 Ekim 2013 05:02

Bağlantılı Konular